روز مادر، نمودی ازعمری در خدمت مادر/ حجت الاسلام کوهی

روز بیستم جمادی الثانی مطابق باولادت اسوه مادران عالم،حضرت فاطمه زهرا(سلام الله علیها)وروزمادروتکریم از شخصیت والای این موجود مقدس می باشد
روز بیستم جمادی الثانی مطابق باولادت اسوه مادران عالم،حضرت فاطمه زهرا(سلام الله علیها)وروزمادروتکریم از شخصیت والای این موجود مقدس می باشد. به همین مناسبت تکریم از شخصیت والای این موجود مقدس میباشد.به همین مناسبت در این نوشتار نگاهی کوتاه به مقام و منزلت وحقوق مادر در فرهنگ واندیشه ی قرآن و اهل بیت (علیهم السلام)خواهیم داشت.
 
 
 
منزلت مادر
 
مادر از نظر فرهنگ اسلام دارای جایگاه ویژه ای است.رهبر عالیقدر اسلام حضرت محمد (ص)در یک جمله ی زیبا مقام ومنزلت حقیقی مادر را چنین بیان می کند:)الجَنّة ُتَحتَ أَقدام ِالأمّهات؛بهشت زیر پای مادران است.[1])
 
 
این سخن گهربار رسول بزرگوار اسلام(ص)نهایت درجه تکریم مادر را میرساند.یعنی هرکس بخواهد به عالیترین مقامات انسانی دست یابد،باید مادر خود را مورد احترام ومحبت قرار دهد.
 
در مورد مقام ارجمند مادر،مطالب فراوانی در سیره وسخن اهل بیت(ع)می توان یافت.دراینجا به چند مورداشاره میکنیم:امام صادق فرمود :مردی به حضور رسول گرامی اسلام (ص)رسیدوعرضه داشت:ای رسول خدا!به کدامیک از بستگانم نیکی کنم؟فرمود:به مادرت.مرد پرسید :بعد از آن؟فرمود:به مادرت.برای بار سوم پرسید:پیامبر اکرم(ص)فرمود:مادرت.در نوبت چهارم حضرت فرمود:به پدرت نیکی کن![2]
 
 
از امام سجاد (ع)روایت شده است که فرمود:مردی به حضور حضرت خاتم الانبیاء(ص)شرفیاب شده واظهار داشت:ای رسول خدا!من مردی گنه کار وآلوده به معصیت هستم واز انجام هیچ گناهی فروگذاری نکرده ام،آیا امید آمرزش وبخشش برایم هست؟ رسول خدا(ص)پرسید:آیا پدر ومادرت زنده هستند؟مرد گفت:فقط پدرم زنده است.پیامبر اکرم فرمود:بروبا او خوشرفتاری کن.آن مرد رفت وپیامبر(ص)بعد از رفتن اوزیر لب زمزمه می کرد:ای کاش مادرش زنده بود!3
 
 
 
حقوق مادر
 
ازنگاه وحیانی اسلام،همچنانکه فرزندان بر والدین حقوقی دارند،پدر ومادر نیز حقوقی بر گردن فرزندانشان دارند. آنچه از روایات برمی آید این است که جبران زحمات مادر و به جای آوردن حقوق او کاری است بس مشکل ،اما باید تا حد توان در این زمینه تلاش نمود.در اینجا به مهمترین حقوق مادر اشاره می کنیم:
 
 
 
1-  نیکی واحسان
 
خداوند متعال در قرآن کریم با اشاره به مقام بلند پدر ومادر ،از زبان حضرت عیسی (ع)می فرماید: (وَبَرَّاً بِوالِدَتی وَلَم یَجعَلنی جَبّاراً شَقیّاً [3])؛(خداوندا مرا نسبت به مادرم نیکوکار قرارداده وجبّاروشقی نگردانید.) ازاین آیه ظاهر میشود که نیکی به مادر از عادات پسندیده پیامبران واولیاء الهی است وکسانی که این حق مادر را رعایت نکنند جبار وشقی خواهند بود.
 
 
خداوند متعال میفرماید:(وَقَضی رَبُّکَ أَلّاتَعبُدُواإلّاإیّاهُ وَبِالوالدَینِ إحساناًإمّایبلغَنَّ عندَکَ الکِبَرَأَحَدُهُماأَوکِلاهُما فَلا تقُل لهما أُفٍّوَلا تَنهَرهُماوَ قُل لَهما قولاًکَرِیماً[4])؛(وپروردگارت فرمان داده:جزاو را نپرستید!وبه پدر ومادر نیکی کنید!هرگاه یکی از آن دو،یا هر دوی آنها،نزد تو به سن پیری رسیدند،کمترین اهانتی به آنها روا مدار!وآنها را از خود مران وبزرگوارانه با آنها سخن بگو!)
 
 
علّامه طباطبایی در تفسیر این آیه می نویسد:(مساله احسان به پدر ومادر بعد از مساله توحید خدا واجبترین واجبات است همچنانکه مساله عاق والدین بعد از شرک ورزیدن به خدا از بزرگترین گناهان کبیره است،وبه همین جهت این مساله را بعد از مساله توحید و قبل از سایر احکام اسم بردهواین نکته را نه تنها در این آیات متذکر شده،بلکه در موارد متعددی از کلام خود همین ترتیب را به کار بسته.[5])
 
 
ابی ولادحناط از امام صادق (ع)پرسید:خداوند متعال که در قرآن می فرماید:((وَبِالوالِدَینِ إِحساناً))چه معنی دارد وچگونه میتوان به والدین نیکی نمود؟امام فرمود:احسان این است که با آنان نیک رفتار باشی ،از حال وروز گار آنان آگاه باشی ،مشکلاتشان را درک کنی ودر مواقع لزوم آنان رادریابی!آیا خداوند نمی فرماید:به مقام نیکوکاران نمیرسید مگر اینکه از آنچه دوست دارید انفاق بکنید؟سپس امام افزود ((اگر آنان به سن پیری رسیدند،کمترین اهانت وآزاری به آنان روا مدار وبر سرآنان فریاد نزن،با نگاههای مهر آمیز ورأفت انگیز دل آنان را به دست آور وهیچگاه صدای خود را بالاتر از صدای پدر ومادرنکن ودست خود را بالای دست آنان قرارنده وگامهای خود را از قدمهای آنان جلوتر مده))[6]
 
 
2-قدرشناسی
 
فرزندان پاک وشایسته پیوسته از مادران خود قدردانی میکنند.آنان هیچگاه زحمات ورنجهای مادر ،در دوران کودکی شان را فراموش نمی کنند. خداوند متعال حق شناسی از پدر ومادررا در کنار شکر گزاری از نعمات خویش مورد سفارش قرارداده ومی فرماید:((اَنِاشکُرلی وَلِوالِدَیکَ))[7]؛(شکر مرا بجا آور[که خالق ومنعم اصلی تو هستم]واز پدر ومادرت قدر دانی کن.)
 
 
شایسته است فرزندان مسلمان ،در همه وقت،بویژه در روز مادر به عنوان تقدر وتشکر از مادرشان به هر شیوه که میتوانند از آنان تجلیل کنند.
 
 
3-نگاه مهر آمیز
 
ابوذر می گوید:از رسول خدا شنیدم که فرمود: نگاه به علی بن ابیطالب عبادت است.نگاه مهر آمیز به پدر ومادر عبادت است .نگاه به صحیفه-یعنی صحیفه قرآن-عبادت است.نگاه به کعبه عبادت است.[8]
 
 
4-به دست آوردن رضایت پدر ومادر
 
اویس قرنی با زحمت فراوان فاصله ی بین یمن ومدینه را پیمود و به شهر پیامبر (ص)رسیدامّا ، با کمال ناباوری شنید که: پیامبر در شهر مدینه حضور ندارد.چون بیش از نصف روز فرصت نداشت وبه والاترین هدف خود که فیض حضور پیامبر(ص)بود،نايل نشد، به مسلمانان حاضر در مدینه اظهار داشت:سلام مرا به پیامبر برسانید وبگویید که مردی به نام اویس از یمن به زیارت شما آمده بود وچون ازمادرش اجازه ی توقف بیشتری نداشت ،با کمال ناراحتی به وطن خود مراجعت نمود.بعد از مدتی پیامبر اکرم (ص)به خانه بازگشت وفرمود:(نسیم بهشتی از سوی منطقه ی قرن میوزد،آه!چه قدر به دیدار تو مشتاقم،ای اویس قرنی![ای مسلمانان!]هر کس اورادید سلام مرا به او برسانید.)[9].
 
 
به قول شاعر:
 
قدر وجاهی راکه در اسلام دارا شد اویس
 
از کمال طاعت  و خدمت برای  مادراست
 
امر او را  داد رجحان بر ملاقات  نبّی
 
چون رضای مصطفی هم در رضای مصطفی است
 
 
 
[1]محدث نوری،مستدرک الوسايل،ج15،ص181.
 
[2]شیخ کلینی،اصول کافی،ج2،ص180.
 
[3]مریم/32
 
[4]اسراء/23
 
[5]طباطبایی ،محمد حسین ،المیزان،ج13،ص110،انتشارات دار العلم.
 
[6]علامه مجلسی،بحار الانوار،ج71،ص40.
 
[7].لقمان/14
 
[8]شیخ حر عاملی،وسايل الشیعه،ج6،ص305.
 
[9]علامه مجلسی،بحارالانوار،ج43،ص155.
 
مصطفی کوهی، عضو مجمع طلاب و فضلای شهرستان تکاب
 
30 فروردین 1393
تعداد بازدید:  1685 مرتبه

نظرات کاربران

این مطلب فاقد نظر می باشد.

  • آخرين عناوين

  • پربازديدها

  • آرشيو

بازدید امروز:267

بازدید دیروز: 1081

بازدید کل: 7999629

حقوق این وبسایت محفوظ بوده و متعلق به مجمع طلاب و فضلای شهرستان تکاب می باشد.