پای درس اعتقادات امام کاظم علیه السلام

اصول اعتقادی به عنوان مبنا و ریشه فکری هر انسان جویای حقیقت است. اعمال انسان بر پایه افکار و اعتقادات آنان است؛ بنابراین اگر انسانی در افکار و اعتقادات دچار خطا باشد و درک صحیحی از جهان، خدا و فلسفه آفرینش نداشته باشد؛ در پیمودن راه راست نیز به خطا خواهد رفت و به سعادت واقعی نخواهد رسید. بهترین راه برای رسیدن به اعتقاد صحیح استفاده کردن از کلام معصومین می باشد که ایشان در کلام خود به خطا نمی روند. در این مقاله گذری هر چند کوتاه به کلمات نورانی هفتمین امام شیعیان در این موضوع شده است.

ثبات قدم در اعتقاد صحیح
«یا هشام لو كان فی یدك جوزة و قال الناس فی یدك لۆلۆة ما كان ینفعك و أنت تعلم انها جوزة و لو كان فی یدك لۆلۆة و قال الناس انها جوزة ما ضرك و أنت تعلم انها لۆلۆة».[1]


امام کاظم به صحابی خود هشام بن حکم چنین پند می دهد: «اى هشام! اگر گردویى در دست داشته باشى و مردم گویند درّ است، تو را كه مى‏دانى گردو است سود نمى‏دهد و اگر درّى در دست داشته باشى و همه گویند كه آن گردو است و تو خود مى‏دانى درّ است سخن ایشان هیچ زیانى براى تو ندارد.» [2]
 
درس توحید
الفضل بن شاذان عن محمد بن أبی عمیر قال: دخلت على سیدی موسى‏ بن‏ جعفر علیه السّلام‏ فقلت له: یا ابن رسول اللّه علمنی التوحید، فقال: یا أبا أحمد لا تجاوز فی التوحید ما ذكره اللّه تعالى ذكره فی كتابه فتهلك (الحدیث) [3]


ابن ابی عمیر از اصحاب خاص امام علیه السلام می گوید: بر آقای خودم موسی بن جعفر وارد شدم . عرضه داشتم: ای پسر رسول خدا ! توحید را به من یاد بدهید. جضرت فرمود: ای ابا احمد! در توحید از آنچه خداوند در کتابش ذکر کرده تجاوز نکن که هلاک می شوی.

درس نبوت
یَا هِشَامُ مَا بَعَثَ اللَّهُ أَنْبِیَاءَهُ وَ رُسُلَهُ إِلَى عِبَادِهِ إِلَّا لِیَعْقِلُوا عَنِ اللَّهِ فَأَحْسَنُهُمُ اسْتِجَابَةً أَحْسَنُهُمْ مَعْرِفَةً وَ أَعْلَمُهُمْ بِأَمْرِ اللَّهِ أَحْسَنُهُمْ عَقْلًا وَ أَكْمَلُهُمْ عَقْلًا أَرْفَعُهُمْ دَرَجَةً فِی الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ .[4]


امام‏ كاظم‏ علیه السلام فرمود: اى هشام! خداوند پیامبران و فرستادگان خود را از آن جهت به نزد بندگان فرستاد تا حقایق را از طریق خدا بیاموزند (و شناختى الهى پیدا كنند). این است كه هر كس، از پیامبران پذیرشى نیكوتر داشته باشد، به معرفت و شناختى بهتر دست یافته است. و هر كس از كار خدا آگاهتر گردد از خردى نیكوتر برخوردار است. و آنان را كه عقلى تمامتر باشد، در دنیا و آخرت‏ درجه‏اى بالاتر باشد.[5]


در توضیح مختصر این روایت و ترجمه آن شاید بتوان گفت: پیامبران آمدند تا انسانها را به این مطلب رهنمون کنند که تنها راه مطمئن کسب معارف، آن است که از منابع اصیل دینی باشد. بنابراین اگر کسی با رجوع به این منابع به حقیقت دین رسید و آن را با جان و دل پذیرفت و بدان عمل کرد معلوم می شود که در اعتقادش به خطا نرفته است.در ادامه حضرت به این شاگرد کلامی خویش فرمود:  یَا هِشَامُ إِنَّ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حُجَّتَیْنِ حُجَّةً ظَاهِرَةً وَ حُجَّةً بَاطِنَةً فَأَمَّا الظَّاهِرَةُ فَالرُّسُلُ وَ الْأَنْبِیَاءُ وَ الْأَئِمَّةُ ع وَ أَمَّا الْبَاطِنَةُ فَالْعُقُول.‏


«اى هشام- خدا بر مردم دو حجت دارد: حجت آشكار و حجت پنهان، حجت آشكار رسولان و پیغمبران و امامانند و حجت پنهان عقل مردم است‏.» [6]
 
درس امامت

عن صفوان بن یحیى عن أبی الحسن الأول یعنی موسى‏ بن‏ جعفر علیه السّلام قال: ما ترك اللّه الأرض بغیر إمام قط منذ یوم قبض آدم یهتدى به إلى اللّه عز و جل و هو الحجة على العباد، من تركه هلك و من لزمه نجا حقا على اللّه عز و جل. [7]


صفوان از امام کاظم علیه السلام روایت نقل می کند که فرمودند: خداوند از زمان وفات آدم هیچگاه زمین را بدون امام وانگذارد؛ امام کسی است که بوسیله وی انسانها بسوی خدا هدایت می شوند؛ و اوست حجت خدا بر بندگانش؛ هر کس امام را رها کند نابود می شود و هر کس همراهی امام کند نجات می یابد.

همچنین امام موسى بن جعفر- علیه السّلام- مى‏فرماید: «گناهكارترین مردم كسى است كه بر [عالم‏] آل محمّد، طعنه بزند و سخنگوى آنان را تكذیب و معجزاتشان را انكار كند. علاوه بر این، هر كس معجزات على- علیه السّلام- و یازده فرزند معصوم او را انكار نماید، در حالى كه نبوّت پیامبر- صلّى اللَّه علیه و آله- را قبول دارد، جاهل به قرآن است. در حالى كه خداوند متعال از آوردن تخت بلقیس، توسط آصف بن برخیا؛ وصى حضرت سلیمان خبر داده است. حضرت سلیمان در این موقع در بیت المقدس بود و آصف بن برخیا گفت: قبل از اینكه چشمت را بر هم زنى آن تخت را مى‏آورم. در یك چشم بهم زدن، هیچ زمانى متصور نیست. بین بیت المقدس و جایى كه تخت در آنجا قرار داشت [سبا] پانصد فرسخ، رفت و برگشت راه، فاصله بود. اگر سلیمان خود این كار را انجام مى‏داد، معجزه مى‏شد؛ ولى مى‏خواست وصى خود را بر اهل زمانش معرفى كند، پس وصى او این كار را كرد.و این قوى‏تر از نص است. [8]


در پایان مناسب است به این نکته اشاره شودکه برخی در مباحث اعتقادی به موضوعات فرعی می پردازند که آنان را از مباحث ضروری باز می دارد. این گونه مباحث در سیره معصومین به گونه ای رد شده است؛ به عنوان نمونه کلام حضرت موسی بن جعفر علیه السلام آورده می شود:


«سلیمان بن جعفر جعفرى‏ مى‏گوید: به امام‏ كاظم‏ علیه السلام گفتم: اى پسر رسول خدا! شما درباره قرآن چه مى‏گویى؟ كسانى كه پیش از ما بودند در مورد آن اختلاف كردند. قومى مى‏گویند قرآن آفریده (حادث) است، قومى مى‏گویند غیر آفریده (قدیم) است. فرمودند: ولى من در این باره آنچه را ایشان گفته‏اند نمى‏گویم و مى گویم قرآن كلام خداى عزوجل است.»[9]
 
پی نوشت:
1. أعیان الشیعة، محسن الأمین، ج‏2،ص 10.
2. سیره معصومان، ج‏6، ص 131.
3. إثبات الهداة، الحر العاملی ، ج‏1، ص 82.
4.الكافى، الكلینی ،ج‏1 ، ص 16.
5. الحیاة با ترجمه احمد آرام، ج‏1، 194.
6. اصول كافى، ترجمه مصطفوى ، ج‏1، ص 19.
7. إثبات الهداة، الحر العاملی ، ج‏1،ص 134.
8. جلوه‏هاى اعجاز معصومین علیهم السلام ، ص9.
 9. روضة الواعظین، ترجمه مهدوى دامغانى، 75.


 تبیان

24 اردیبهشت 1394
تعداد بازدید:  1352 مرتبه

نظرات کاربران

این مطلب فاقد نظر می باشد.

  • آخرين عناوين

  • پربازديدها

  • آرشيو

بازدید امروز:3104

بازدید دیروز: 1804

بازدید کل: 7172675

حقوق این وبسایت محفوظ بوده و متعلق به مجمع طلاب و فضلای شهرستان تکاب می باشد.