چگونه توبه کنیم؟

انسان هر وقت موفق به توبه شود همان زمان را غنیمت شمرده و به انجام توبه ای که از پیامبر اسلام (صلوات الله علیه و آله) به ما رسیده است مبادرت کند.

دستورالعمل توبه

تعریف توبه:
توبه در لغت به معنای «أقلَعَ»، «از جا کندن» است.

 

انواع توبه:
اگر گفته شود: «تابَ اللهُ عَلَیهِم»در این صورت واژه «تابَ» با حرف «عَلَی» تعدیه شده، پس توبه از بالا به پائین است. ولی اگر گفته می شود: «تَابَ العَبدُ، إلیَ اللهِ» این جا واژه «تاب» با حرف «إلی» آمده، یعنی توبه از پائین به بالا است. واقعیت این است که خدا بیش از ما توبه می کند. هر توبه بنده بین دو توبه او قرار دارد.

 

توبه در قرآن:


«ثم تاب الله علیهم»، پس تنها خداوند به آن ها رو کرد.


«فإن الله یتوب علیه»، پس البته خداوند به او رو کرد.


«لقد تاب الله علی النبی»، البته خداوند بر پیامبر نظر افکند.  


«و تُب علینا»، و به ما رو کن!


«و الله یرید أن یَتُوبَ علیکم» و خداوند اراده فرموده که به شما رو کند.


«إنّما التوبه علی الله للَّذِین یعملون السوء بجهاله ثم یتُوبُون مِن قریب فاولئک یتوب الله علیهم»  تنهای تنها توبه و بازگشت خداوند به کسانی است که بر مبنای نادانی کار زشتی کرده و پس از آن به زودی توبه کرده اند. پس خداوند به سوی آن ها رو کرده است.

 

جناب علامه مصطفوی (ره) گوید: «المراد من التّوبه الأولی توبة الله علی عباده، و ظرف (علی الله) مستقرّ متعلِّق بمقدّر، ای إنّ توبته تعالی مستقرّه و ثانیه علی ذمّته فی خصوص مَن یعمل سوءا» مراد از توبه أولی توبه خداوند بر بندگان است. و این جا در عبارت (علی الله) که ظرف است این متعلق به عبارت تقدیر یافته «مستقر» است. آن وقت معنا این می شود: البته توبه و بازگشت خداوند متعال استقرار یافته است. و اما توبه دومین بر ذمه خداوند است در باره کسی که عمل زشت به جای آورده است.    

 

 زمان توبه:
بهترین هنگام برای توبه، اولین روز یک شنبه، ماه مبارکه «ذی قعده الحرام» است. ولی اگر شخص زودتر از آن هنگام، موفق به توبه شود همان زمان را غنیمت شمرده و به اعمال توبه ای که از پیامبر اسلام (صلوات الله علیه و آله) به ما رسیده است مبادرت کند.     

                                         

شکل توبه:


1. قبل از آن، غسل توبه کند! 


2. وضو بگیرد!


3. چهار رکعت نماز، به یک سلام این گونه به جای آورد:  در هر رکعت «حمد» و پس از آن، سه مرتبه «قُل هُوَ الله اَحَد...»، یک مرتبه «قُل أعوُذُ بِرَبِّ الفَلَقِ...» و یک مرتبه «قُل أعوُذ بِرَبِّ النَّاسِ...»، و 70 بار استغفار، و پس از آن بگوید «لا حَولَ وَ لا قُوّهَ إلا بِاللهِ  العَلِیِّ العَظِیمِ»، و نیز بگوید «یَا عَزیِزُ یَا غَفَّارُ اغفِرلِی ذُنُوبی، وَ ذُنُوبَ جَمیِعِ المُؤمِنیِنَ، وَ المُؤمِنَاتِ، فَإنَّهُ لا یَغفِرُ الذُّنُوبَ إلا أنتَ». 

پس از آن، اقدام به نوشتن برنامه ای که پس از این خواهد آمد بنمایید!

دستور العمل اجراء پاک سازی گذشته: 


1.این کار را از دیدگان همه دور داشته و تنها خدا بداند و شما خود بدانید.


2.چهار برگه جداگانه برداشته و در هر صفحه راجع به یکی از عناوین یادداشت شود.


3.این برگه ها را هیچ کس نبیند و پس از اتمام پاره شود و به دور ریخته شود.


4.تلاش نکنید که زود همه چیز را تمام کنید! بنابر این، دقت کار را هرگز فدای سرعت آن نکنید!


5.محاسبه را از زمان طفولیت باید شروع کنید!


6.دقت کنید سال به سال، ماه به ماه، هفته به هفته، روز به روز را به خاطر آورده و به شمارش بکشانید.


7.همین که برنامه بدهی ها نوشته شد. از خداوند کمک طلبیده، و کار اصلاح را شروع کنید.


8.تا برنامه به اتمام نرسد، کار و برنامه جدی نخواهیم داشت!


9.اگر قبل از این برنامه ای داشته اید می توانید همان برنامه های عادی گذشته را دنبال کنید.


10.ولی توقّع پیشرفت جدّی از آن نداشته باشید.


11.این چهار برگه باید به دقت تصفیه حساب گردد.


12.و به نقطه صفر رسانیده شود. 

این شیوه را از حضرت استاد آیت الله حاج شیخ علی آقا پهلوانی (سعادت پرور) برگرفته ام.  

توجه به این حقوق لازم است:


حقوق عبادی خداوند متعال (از زمان بلوغ)
حقوق مالی خداوند متعال(از هنگام بلوغ)

حقوق عبادی

1.نماز
ـ بررسي كنيد كه دقيقاً چند نماز بدهكاريد، قضاي آن ها را به جاي آوريد. سعي كنيد ترتيب نمازها حفظ شود، يعني همان گونه كه قضا شده است به جاي آوريد. دست كم براي هر سال 5 نماز آيات در نظر گرفته و قضاي آن را بجا آوريد.

2.روزه 
ـ حساب كنيد چقدر روزه بدهكاريد.
ـ قضاي روزه ها را به جاي آوريد. 
خصال روزه 
ـ‌ براي هر روز روزه اي كه يك سال از آن گذشته باشد بايد يك كيلو گندم حساب كرده، به فقير بدهيد كه فقط نان بخرد. 
كفاره روزه 
ـ مبادا به عمد و بدون عذر روزه خورده باشيد كه گذشته از قضا كفاره اش يا يك بنده آزاد كردن يا 60 روز روزه گرفتن و يا 60 فقير را بايد غذا دهد.

3.حج 
ـ اگر مستطيع شده ايد و به حج نرفته ايد حتماً‌اقدام كنيد.

4.امر به معروف
ـ اگر آن را  به جاي نياورده ايد، در اولين مرحله، طبق شرايط، آن را انجام دهيد.

5.نهي از منكر 
ـ اگر ديگران را در حال گناه ديده ايد و آن ها را نهي نكرده ايد، حتماً در اولين فرصت، طبق شرايط، آن را انجام دهيد.

6.تولّي (دوست داشتن دوستان خداي تعالي)
ـ دقت كنيد كه آيا دوستان خدا را دوست داريد يا نه. به هر حال در انتخاب دوستان و اندازة محبت به آنان دقت كنيد.

7. تبرّي (بيزاري از دشمنان خداي تعالي)
ـ آيا اين گونه هستيد يا نه؟ اگر پاسخ منفي است بايد حتماً با دست و زبان و قلم از دشمنان الهي اعلان بيزاري كنيد.

8.جهاد (تلاش در راه خدا)
ـ براي هميشه مترصد فرمان مقام ولايت بوده، 
- براي خودسازي با خواسته هاي نفس مبارزه كنيد.

9.خمس 
ـ هر كسي بايد حساب سال داشته باشد، و هر چه از درآمد سالانه اش اضافه بر مصرف داشت، يك پنجم آن را بابت خمس به مرجع تقليدش، حاكم شرع يا نماينده ولي فقيه بپردازد. 
ـ اگر تا به حال وضعيت حسابتان را روشن نكرده ايد به سرعت اقدام كنيد كه تصرف در اموال بر شما جايز نيست.

10.زكات 
ـ در مواردي چون معدن، یافت گنج، غواصی در عمق دریا، طلا، نقره، گاو، شتر، گوسفند و زراعت كه در رساله عملیه شروط آن بیان شده است باید زکات به حد خاصی پرداخت گردد.
- با مراجعه به کتاب توضیح المسائل اندازه دین و بدهی خود را روشن کنید و اقدام به پرداخت نمایید.
- بررسي كنيد مبادا در اموالتان چنين بدهي هايي به خداوند و عيالات او (فقرا) وجود داشته باشد، كه هر گونه تصرف شما در اين اموال، عدواني و حرام خواهد بود.

ـ حتماً برنامه حساب رسي خود را با حاكم شرع در ميان بگذاريد.

نكته 1: اگر در زمینه تقلید با تحقیق به مرجع اعلم رسیده اید خدا را شکر کرده و از او تقلید را ادامه دهید. 
ولی اگر هنوز وضع تقلیدتان روشن نیست تلاش كنيد كه مرجع تقليد خود را انتخاب كرده و از او تقلید کنید.
رساله توضيح المسائل او را گرفته و يك دوره آن را مطالعه كنيد كه اعمال شما بر مبناي فتواي مرجع تقليد باشد.

نكته 2: در امور اجتماعي ـ سياسي تنها به نظر مقام ولايت فقيه توجه داشته و آن را به كار بريد.
سخنان مقام ولایت فقیه را همیشه تعقیب کنید. مبادا حکمی را بیان کنند و بی خبر بمانی!
نسبت به فرامین او هیچ کس را در کنار او قرار ندهید که در دوران غیبت حضرت ولی عصر (ارواحنا فداه) به لطف الهی او تنها ولایت مدار است.

توجه به مسائل زیر و جبران آن ها لازم است:
حقوق مالی مردم (از حین ولادت)
حقوق عِرضی و آبروئی مردم (از هنگام تمییز)

اداء حقوق مردم 
تصرف عدواني در اموال مردم شده باشد، مانند:

الف. دزدي 
ب. ضرر زدن به اموال مردم (خصوصي ـ عمومي)
ج. تصرف و يا خسارت وارد كردن به اموال مردم 
د. ضربه زدن به گونه اي كه ديه ضرب (قرمز و يا كبود شدن) و جرح (زخمي شدن) لازم آيد.
اداء‌حقوق مالي به همسر (زن) در زمينه:
الف) نفقه  
1.  خوراك
2. پوشاك 
3. مسكن 
ب) پرداخت مهريه 
اداء حقوق مالی همسر (مرد) در زمینه:
1.حفظ اموال شوهر و دارايي او

اداء ديوني‌ چون:

1.قرض الحسنه 
در زمان معين به اندازة معين پرداخت شود.

2.ضمانت‌هاي مالي شرعي 
اگر ضامن كسي شده ايد و او بدهكاري اش را پرداخت نكرده است بايد آن را خود پرداخت نماييد.

3.عهد و نذر و قسم 
اگر نذر ـ عهد ـ قسم خورده باشد خواه با مردم و يا خداي تعالي در امور مالي داشته باشد پرداخت كند.

4.وصيت 
اگر وصي شده طبق نوشته عمل كند.
اگر وارث بوده است نيز طبق ضوابط شرع عمل كند.

توجه: 
1.تضييع وقت و زمان بندگان خدا نيز ضمانت آور است كه بايد از اشخاصي كه مي داند حلاليت طلبيده و آن ها را  راضي كند ـ براي همگان طلب مغفرت كند.
2. در آخر قدري پول به عنوان رد مظالم به حاكم شرع بپردازد تا او به مواردي كه لازم مي بيند خود پرداخته يا اجازه پرداخت دهد.  

5.غيبت:
اگر از كسي غيبت كرده، حلاليت طلب کند. اگر موجب ناراحتي است،  براي آن شخص استغفار كند.

6.تهمت، ‌افتراء، نسبت هاي دروغين دادن:
ـ حلاليت طلبد!
ـ آبروي رفته شخص را بازگرداند
ـ براي آن شخص استغفار فراوان كند

7.شهادت به دروغ:
ـ آن شهادت را بازگرداند
ـ اگر ممكن نيست از شخص حلاليت طلبد
ـ حقوق تضييع شده او را باز گرفته و بازگرداند
ـ براي او و خودش استغفار فراوان كند

8.تحليل هاي غلط و بي دليل نسبت به اين و آن در حالي كه خود نديده (گمان بد)
ـ براي خود و او استغفار كند
ـ‌ آبروي رفته را بازگرداند
ـ از آن شخص دفاع كرده و اشتباه خود را بازگرداند.

9.آبروريزي 
ـ آبروي رفته شخص را بازگرداند 
ـ از او حلاليت طلبد
ـ براي خودش و او طلب مغفرت كند

10.فحش، توهين، بدزباني
ـ حلاليت طلبيده و عذرخواهي كند 
ـ براي خود و او طلب مغفرت كند

11.كوچك كردن ديگران به القاب بد دادن  و بي احترامي به والدين، بزرگترها و اساتيد:
ـ عذرخواهي 
ـ استغفار براي خود و آن ها 
ـ ترك اين عمل

12.وقت كشي بندگان خدا:
لغو (حرف هاي نا بجا و بيهوده)، لهو (وقت كشي)
شخص را از خود راضي كند، براي همگان طلب مغفرت كرده از پرداخت ردّ مظالم به محاكم شرع دريغ نكند.

پس از این که این نوشته به اجراء در آمد سالک باید تلاش کند که به گناه دیگر آلوده نگردد، و اگر بتواند در کلاس های اخلاق بزرگان علم و تقوا حضور یابد و از نظرات اساتید فن استفاده برده و به مراقبت از خویش بپردازد تا که حرکت و سیر الی الله را جلو برد.

حجت الاسلام و المسلمین آقاتهرانی

28 اسفند 1391
تعداد بازدید:  2931 مرتبه

نظرات کاربران

این مطلب فاقد نظر می باشد.

  • آخرين عناوين

  • پربازديدها

  • آرشيو

بازدید امروز:680

بازدید دیروز: 1501

بازدید کل: 8112282

حقوق این وبسایت محفوظ بوده و متعلق به مجمع طلاب و فضلای شهرستان تکاب می باشد.